İcra Takibine İtiraz: Ödeme Emrine İtiraz Süresi ve Yolları

İcra takibine itiraz, hakkınızda başlatılan takipte borcun tamamına veya bir kısmına, faizine, takibin dayandığı belgedeki imzaya ya da icra dairesinin yetkisine karşı çıktığınızı bildirmenizdir. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Çek ve senet gibi kambiyo senetlerine dayalı takiplerde ise süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.

Ödeme emrine itiraz süresi ne zaman başlar?

Ödeme emri; borcun yedi gün içinde ödenmesini, borca veya imzaya itirazınız varsa bunu yine yedi gün içinde bildirmenizi ve itiraz etmezseniz mal beyanında bulunmanızı ihtar eden resmî belgedir (İcra ve İflas Kanunu, İİK m. 60). Yedi günlük itiraz süresi, ödeme emrinin size tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Süre hesabında şu kurallara dikkat edin:

• Tebliğ günü hesaba katılmaz; süre, son günün mesai saati bitiminde sona erer. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen günde biter (İİK m. 19).
• Evde bulunmadığınız için tebligat muhtarlığa bırakılmışsa tebliğ tarihi, evrakı muhtarlıktan aldığınız gün değil, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihtir (Tebligat Kanunu m. 21).
• Elektronik tebligat adresiniz varsa tebligat, adresinize ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a).
• Tebligat usulüne aykırı yapılmışsa, tebliği öğrendiğinizi beyan ettiğiniz tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m. 32). Usulsüz tebligatı öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesini isteyebilirsiniz (İİK m. 16); bu sırada ödeme emrine itirazı da ihmal etmemek gerekir.

Ödeme emrine nasıl itiraz edilir?

İtiraz, ödeme emrini gönderen icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır; sözlü itiraz tutanağa geçirilir. Takip başka bir şehirde başlatılmış olsa bile itirazınızı bulunduğunuz yerdeki icra dairesine yapabilirsiniz; bu daire gerekli masrafı alarak itirazı derhâl yetkili icra dairesine gönderir (İİK m. 62). Örneğin Batman’da yaşıyorsanız, İstanbul’da başlatılan bir takibe Batman’daki icra dairesi aracılığıyla itiraz edebilirsiniz. İtiraz ettiğinize dair size verilen belgeyi mutlaka saklayın.

İtiraz dilekçesinde nelere dikkat edilmeli?

• Borca itiraz: Borcun tamamına itiraz ediyorsanız bunu açıkça belirtin; faiz ve diğer fer’îlere de itiraz ettiğinizi ekleyin.
• Kısmi itiraz: Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediyorsanız hangi kısma ve ne miktara itiraz ettiğinizi açıkça gösterin; aksi hâlde itiraz etmemiş sayılırsınız.
• İmzaya itiraz: Takibin dayandığı belgedeki imza size ait değilse bunu ayrıca ve açıkça yazın. Aksi hâlde imzayı takip bakımından kabul etmiş sayılırsınız.
• Yetki itirazı: Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını düşünüyorsanız bunu borca itirazla birlikte bildirin (İİK m. 50).
• Adres bildirimi: İtirazla birlikte yurt içindeki adresinizi bildirmeniz zorunludur.
• İtiraz sebepleri: Kanun, itiraz sebeplerinin yazılmasını zorunlu tutmaz. Ancak belirttiğiniz sebepler, alacaklının açacağı itirazın kaldırılması duruşmasında sizi bağlar; bu aşamada sebepler değiştirilemez ve genişletilemez (İİK m. 63).

Kambiyo senetlerine (çek, senet) dayalı takipte itiraz nasıl yapılır?

Çek, bono (senet) veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda kurallar farklıdır (İİK m. 168):

• Ödeme süresi on gün, itiraz ve şikâyet süresi beş gündür.
• İtiraz, icra dairesine değil, dilekçeyle icra mahkemesine yapılır.
• Borçlu olmadığınızı, borcun ödendiğini veya ertelendiğini, zamanaşımını ve yetki itirazınızı sebepleriyle birlikte; imza size ait değilse imzaya itirazınızı da bu süre içinde bildirmelisiniz. Senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığını düşünüyorsanız bunu da beş gün içinde şikâyet yoluyla ileri sürmelisiniz.
• Bu itirazlar kural olarak satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m. 169, 170); takibin durdurulması icra mahkemesinin vereceği karara bağlıdır.

İmzasını haksız yere inkâr eden borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezası ve inkâr tazminatı gibi yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu nedenle imzaya itiraz yalnızca imza gerçekten size ait değilse yapılmalıdır.

Mahkeme kararına dayanan (ilamlı) takipte itiraz mümkün mü?

İlamlı takipte borçluya ödeme emri yerine icra emri gönderilir ve mahkeme kararıyla belirlenen borcun esasına itiraz edilemez. Ancak icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, borcun ödendiği (itfa), ertelendiği (imhal) veya zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle icra mahkemesine başvurulabilir (İİK m. 33).

İtiraz ettikten sonra ne olur?

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; borcun bir kısmına itiraz ettiyseniz takip, kabul ettiğiniz kısım için devam eder (İİK m. 66). Bundan sonra alacaklının önünde şu yollar vardır:

Alacaklının başvurabileceği yol	Süre	Nerede?
İtirazın kaldırılması	İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay	İcra mahkemesi
İtirazın iptali davası	İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl	Genel mahkeme
Alacak davası	Bu süreler geçtikten sonra da	Genel mahkeme

İtirazın kaldırılması yolu ancak takip, imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî bir belgeye dayanıyorsa kullanılabilir (İİK m. 68). İtirazın iptali davasında itirazınızın haksız olduğu anlaşılırsa, alacaklının talebi üzerine hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilirsiniz; takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı da benzer bir tazminata mahkûm edilebilir (İİK m. 67). Ticari bir alacak veya işçi-işveren ilişkisinden doğan bir alacak söz konusuysa, itirazın iptali davası açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (Türk Ticaret Kanunu m. 5/A; 7036 s. K. m. 3).

Süresinde itiraz edemediyseniz ne yapabilirsiniz?

• Gecikmiş itiraz: Kusurunuz olmaksızın, örneğin ağır bir hastalık gibi bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemediyseniz, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretinizi gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine başvurabilirsiniz. Bu başvuru, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar yapılabilir (İİK m. 65).
• Menfi tespit davası: Borçlu olmadığınızı ispat etmek için takipten önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilirsiniz. Takipten sonra açılan davada takip ihtiyati tedbirle durdurulamaz; ancak alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilirsiniz (İİK m. 72).
• İstirdat davası: Borçlu olmadığınız bir parayı takip nedeniyle ödemek zorunda kaldıysanız, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde paranın geri verilmesini dava edebilirsiniz.

Uyuşmazlık ticari bir ilişkiden veya iş ilişkisinden doğuyorsa, menfi tespit ve istirdat davalarından önce de arabulucuya başvurulması zorunludur.

Sık yapılan hatalar

• Tebligatı muhtarlıktan geç alıp sürenin o günden başladığını sanmak,
• Alacaklıyla görüşüp anlaşma umuduyla itiraz süresini geçirmek; bu görüşmeler süreyi durdurmaz,
• İmzaya itirazı veya kısmi itirazın miktarını ayrıca belirtmemek,
• Haklı bir dayanağı olmadan yalnızca zaman kazanmak için itiraz edip icra inkâr tazminatı riskiyle karşılaşmak,
• İtiraz edilmeyen takipte mal beyanında bulunma yükümlülüğünü göz ardı etmek; ödeme emri, mal beyanında bulunmamanın yaptırımlarını ayrıca ihtar eder.

Miras bırakanınızın borcu nedeniyle hakkınızda takip başlatıldıysa, borca batık bir mirasta izlenecek yolları anlattığımız mirasın reddi rehberimize de göz atabilirsiniz.

İcra takibine itiraz, kısa sürelere ve şekil kurallarına bağlı bir işlemdir. Hakkınızda başlatılan bir takiple ilgili olarak Batman icra avukatı sayfamızdan bilgi alabilir, görüşme için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.