Batman Boşanma Avukatı

Boşanma, hem hukuki hem de duygusal açıdan zorlu bir süreçtir. Bu süreçte verilen her karar —velayetten nafakaya, mal paylaşımından tazminata— yıllarca sürecek sonuçlar doğurur. Batman’da aile hukuku alanında çalışan Av. Burak Olcan, boşanma sürecini baştan sona planlamanıza, haklarınızı eksiksiz ileri sürmenize ve her aşamada ne olacağını önceden bilmenize yardımcı olur.

Batman’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalar, asliye hukuk mahkemesinde “aile mahkemesi sıfatıyla” görülür. Batman merkezde açılacak davalar Batman Adliyesi’ndeki aile mahkemelerinde; ilçelerde ise ilçenin bağlı olduğu adliyedeki yetkili mahkemede görülür. Örneğin Beşiri ve Hasankeyf’in dosyaları Batman Adliyesi’nde, Gercüş’ün dosyaları ise Midyat Adalet Komisyonu’na bağlı Gercüş Adliyesi’nde görülür. İlçelere ilişkin ayrıntıları hizmet bölgeleri sayfasında bulabilirsiniz.

Yetkili mahkeme Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 168. maddesinde düzenlenmiştir: Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Bu nedenle eşiniz başka bir şehirde yaşasa bile, Batman’da ikamet ediyorsanız davayı Batman’da açabilirsiniz.

Anlaşmalı boşanma

Anlaşmalı boşanma TMK’nın 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenir ve en hızlı sonuçlanan boşanma yoludur. Bu yolla boşanabilmek için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
• Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
• Hâkimin eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
• Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında eşlerin anlaştığı düzenlemenin (protokolün) hâkim tarafından uygun bulunması.

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir; bu değişiklikler eşlerce kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer almalı?

Protokol, anlaşmalı boşanmanın en önemli belgesidir. Eksik veya belirsiz bırakılan her madde, ileride yeni bir davanın konusu olabilir. Protokolde genellikle şu konular düzenlenir:

• Ortak çocukların velayeti ve velayeti almayan eşin çocukla kişisel ilişki (görüş) günleri,
• İştirak nafakası ve varsa yoksulluk nafakası; miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası,
• Maddi ve manevi tazminat talepleri,
• Ev eşyaları, ziynet eşyaları, araç ve taşınmazların paylaşımı,
• Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin kime ait olacağı.

Protokolün, tarafların gerçek iradesini yansıtacak ve ileride yoruma açık olmayacak biçimde hazırlanması büyük önem taşır.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Dava dilekçesi ve protokol mahkemeye sunulduktan sonra duruşma günü verilir. Eşlerin duruşmaya katılıp iradelerini tekrarlaması hâlinde dava çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır; duruşma gününün ne zaman verileceği ise mahkemenin iş yüküne bağlıdır. Karar, istinaf süresinin geçmesi ya da tarafların istinaf hakkından feragat etmesiyle kesinleşir ve nüfus kaydına işlenir.

Çekişmeli boşanma

Eşler boşanmanın kendisi veya sonuçları —velayet, nafaka, tazminat, eşya paylaşımı— konusunda anlaşamıyorsa dava çekişmeli olarak görülür. Kanun, boşanma sebeplerini özel ve genel sebepler olarak düzenler:

Boşanma sebebi	Kanuni dayanak
Zina (aldatma)	TMK m. 161
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış	TMK m. 162
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme	TMK m. 163
Terk	TMK m. 164
Akıl hastalığı	TMK m. 165
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik)	TMK m. 166/1-2
Fiili ayrılık	TMK m. 166/4

Zina ile hayata kast ve kötü muamele sebeplerinde dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle düşer; affeden eşin dava hakkı yoktur. Terk sebebine dayanılabilmesi için ayrılığın en az altı ay sürmesi ve usulüne uygun ihtarın sonuçsuz kalması gerekir. Boşanma davası reddedilip bu karar kesinleştikten sonra bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, fiili ayrılık sebebiyle boşanmaya karar verilir. Bu süre, 7532 sayılı Kanun ile 2024 yılında üç yıldan bir yıla indirilmiştir.

Çekişmeli boşanma davası nasıl ilerler?

Dava, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) göre dilekçeler aşaması, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarından geçerek karara bağlanır. Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, belgeler toplanır, çocuklar varsa sosyal inceleme raporu alınır. Karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da şartları varsa yine iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu davalarda en çok hata delil konusunda yapılır. Mesaj yazışmaları, fotoğraflar, sağlık raporları ve tanık beyanları önemli delillerdir; ancak hukuka aykırı elde edilen deliller (örneğin eşin telefonuna izinsiz erişilerek alınan kayıtlar) mahkemece dikkate alınmaz ve ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir (HMK m. 189). Delillerin dava açılmadan önce doğru şekilde planlanması bu nedenle önemlidir.

Nafaka türleri

• Tedbir nafakası (TMK m. 169): Dava süresince eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için hükmedilen geçici nafakadır.
• Yoksulluk nafakası (TMK m. 175): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer eşten mali gücü oranında nafaka isteyebilir.
• İştirak nafakası (TMK m. 182): Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.

Tarafların mali durumu veya hakkaniyetin gerektirdiği koşullar değiştiğinde, nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması için dava açılabilir (TMK m. 176). Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi başlatılabilir; nafaka borcunu ödemeyen borçlu hakkında İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca tazyik hapsi istenebilir. Bu konuda icra takibi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Velayet ve çocukla kişisel ilişki

Velayet düzenlenirken belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Hâkim; çocuğun yaşını, eğitim durumunu, kiminle yaşamaya alışkın olduğunu, ebeveynlerin bakım imkânlarını ve gerektiğinde pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı raporunu dikkate alır. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de dinlenir. Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki (görüş günleri) kurulur.

Koşullar değiştiğinde —örneğin velayet sahibi ebeveynin çocuğun bakımını ihmal etmesi hâlinde— velayetin değiştirilmesi istenebilir (TMK m. 183). Yargıtay uygulamasında, tarafların anlaşması ve çocuğun üstün yararına uygun olması hâlinde ortak velayet talepleri de değerlendirilebilmektedir.

Mal paylaşımı (mal rejiminin tasfiyesi)

Eşler aksini sözleşmeyle kararlaştırmadıkça, 1 Ocak 2002’den sonraki dönem için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202); bu tarihten önceki dönem için mal ayrılığı rejimi geçerlidir. Evlilik süresince çalışarak elde edilen gelirle alınan ev, araç ve birikimler kural olarak edinilmiş mal sayılır; eşlerin evlilikten önce sahip oldukları mallar ile miras veya bağış yoluyla edindikleri mallar ise kişisel maldır. Tasfiye sonucunda her eş, diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur (TMK m. 236).

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalar boşanma davasından bağımsızdır; boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren Yargıtay uygulamasına göre on yıllık zamanaşımı süresi içinde açılabilir. Düğünde takılan ziynet eşyaları ise kural olarak kadına bağışlanmış sayılır ve ayrı bir alacak davasına konu edilebilir.

Maddi ve manevi tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, kusurlu eşten maddi tazminat; boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174). Bu talepler boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir (TMK m. 178).

Aile içi şiddet ve koruma kararları

Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında hâkimden, mülki amirden ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirinden koruma talep edebilir. Şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılması, mağdura yaklaşmasının ve iletişim kurmasının yasaklanması gibi tedbirler için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (6284 s. K. m. 8/3). Acil bir durumda vakit kaybetmeden 112’yi arayın.