Batman Trafik Kazası Avukatı

Trafik kazası birkaç saniye içinde yaşanır; ancak sonuçları —tedavi süreci, iş gücü kaybı, aracın onarımı, kimi zaman da bir yakının kaybı— uzun süre devam edebilir. Sigorta başvurusundan zamanaşımına kadar atılan her adım, alınabilecek tazminatı doğrudan etkiler. Batman’da trafik kazası ve tazminat hukuku alanında çalışan Av. Burak Olcan, kaza sonrasında haklarınızı belirlemenize, delilleri doğru biçimde toplamanıza ve sigorta şirketi ile mahkeme süreçlerini eksiksiz yürütmenize yardımcı olur.

Trafik kazasından sonra ilk yapılması gerekenler

Kazanın hemen ardından yapılanlar, ileride kusur ve zarar tespitinde belirleyici olur:

• Yaralı varsa önce 112’yi arayın. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda tutanak polis veya jandarma tarafından düzenlenir.
• Yalnızca maddi hasar varsa, taraflar kazayı aralarında yazılı olarak tespit edebilir (KTK m. 81); uygulamada bunun için kaza tespit tutanağı kullanılır. Kazanın oluş şeklinin doğru işaretlendiğinden emin olmadan tutanağı imzalamayın.
• Araçların konumunu, hasarları ve yol koşullarını fotoğraflayın; tanıkların iletişim bilgilerini alın. Kamera kayıtları bir süre sonra silinebileceğinden hemen talep edilmelidir.
• Hafif görünen yaralanmalar için de sağlık kuruluşuna başvurun ve tüm tedavi kayıtlarınızı saklayın.
• Zararınızın tamamı belli olmadan sigorta şirketinin teklifini ve ibranameyi imzalamayın.

Batman’da trafik kazası tazminat davası hangi mahkemede açılır?

Karayolları Trafik Kanunu’na (KTK) göre motorlu araç kazalarından doğan tazminat davaları; kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde veya sigorta şirketinin şubesinin ya da poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer mahkemesinde açılabilir (KTK m. 110). Hukuk Muhakemeleri Kanunu ayrıca haksız fiil davalarında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar (HMK m. 16). Bu nedenle kaza başka bir ilde olsa bile, Batman’da yaşıyorsanız davayı kural olarak Batman Adliyesi’nde açabilirsiniz. Batman’ı Kozluk, Beşiri, Hasankeyf, Gercüş ve Sason’a bağlayan yollarda meydana gelen kazalarda ilçenin bağlı olduğu adliye de yetkili olabilir; ayrıntılar için hizmet bölgeleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Görevli mahkeme, davanın kime karşı açıldığına göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi olabilir. Aracın işleteni devlet veya başka bir kamu kurumu olsa bile bu davalar idari yargıda değil, adli yargıda görülür (KTK m. 110).

Trafik kazasında hangi tazminatlar istenebilir?

Yaralanma ve sürekli sakatlık (maluliyet) tazminatı

Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre bedensel zararlar; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m. 54). Kalıcı bir iş göremezlik oluştuysa tazminatın temelini, kaza tarihindeki mevzuata uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirlenen maluliyet oranı oluşturur. Trafik kazası nedeniyle hastanelerde verilen sağlık hizmetlerinin bedeli ise kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m. 98).

Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı

Kazada hayatını kaybeden kişinin sağlığında düzenli olarak destek olduğu ya da hayatın olağan akışına göre ileride destek olacağı eş, çocuk, anne ve baba gibi kişiler, bu destekten yoksun kalmaları nedeniyle tazminat isteyebilir; cenaze giderleri de talep edilebilir (TBK m. 53). Bu tazminat mirastan değil, desteğin kaybından doğan kişisel bir haktır; bu nedenle mirası reddeden kişiler de şartları varsa destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Kanuna 2021’de eklenen hükümle, ölen kişinin kazadaki kendi kusuruna denk gelen kısım trafik sigortasının kapsamı dışında bırakılmıştır (KTK m. 92/j).

Manevi tazminat

Kaza nedeniyle yaralanan kişi ile ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınları, yaşadıkları acı ve üzüntü karşılığında manevi tazminat isteyebilir (TBK m. 56). Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m. 92/f); bu talep kusurlu sürücüye ve araç işletenine, poliçe kapsamındaysa ihtiyari (isteğe bağlı) mali mesuliyet (İMM) sigortacısına yöneltilir.

Araç hasarı ve değer kaybı tazminatı nedir?

Aracınızın onarım bedelinin yanında, onarılan aracın ikinci el piyasa değerinde kaza nedeniyle meydana gelen düşüş de değer kaybı olarak istenebilir. Değer kaybı; aracın modeli, kilometresi, hasarın yeri ve büyüklüğü ile önceki hasar kayıtları dikkate alınarak bilirkişi tarafından belirlenir. Aracınızın kaskosu varsa onarım bedelini kasko şirketinden alabilirsiniz; ödeme yapan kasko şirketi bu tutar için kusurlu tarafa başvurur, karşılanmayan zararlar için ise sizin talep hakkınız devam eder (TTK m. 1472).

Trafik sigortasının kapsamı özetle şöyledir:

Zarar kalemi	Trafik sigortası karşılar mı?
Ölüm ve yaralanmaya bağlı maddi zararlar	Evet; poliçe limitine kadar ve sigortalının kusuru oranında
Tedavi giderleri	Kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumu karşılar (KTK m. 98)
Araç hasarı ve değer kaybı	Evet; araç başına maddi hasar limiti dâhilinde, trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı hariç (KTK m. 92/l)
Manevi tazminat	Hayır (KTK m. 92/f)
Gelir ve kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar	Hayır (KTK m. 92/k)

Sigortanın karşılamadığı veya poliçe limitini aşan zararlar için kusurlu sürücüye ve araç işletenine başvurulabilir. Teminat limitleri her yıl yeniden belirlenir ve sigortacının sorumluluğu poliçedeki limitlerle sınırlıdır.

Trafik kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

Tazminat, TBK’nın haksız fiil hükümleri ve yargı içtihatları doğrultusunda, genellikle aktüer bilirkişi raporuyla hesaplanır. Hesaplamada başlıca şu unsurlar dikkate alınır:

• Zarar görenin veya ölen kişinin yaşı, mesleği ve belgelenebilen geliri,
• Maluliyet oranı ve geçici iş göremezlik süresi,
• Tarafların kusur oranları,
• Destekten yoksun kalanların sayısı, yaşları ve destek payları,
• Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelirlerin rücuya tabi olup olmadığı.

Zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa —örneğin emniyet kemeri takmamışsa— hâkim tazminatı indirebilir (TBK m. 52). Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan düşülemez; hesaplanan tazminat da miktarına bakılarak hakkaniyet gerekçesiyle artırılamaz veya azaltılamaz (TBK m. 55). 2026 yılında TBK m. 55’e eklenen fıkralarla, sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faizin başlangıç tarihi ile dava öncesinde yapılan ödemelerin mahsubuna ilişkin yeni kurallar getirilmiştir. Hesaplama yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için trafik kazası tazminatı rehberimizi okuyabilirsiniz.

Trafik sigortasına ön başvuru şartı ve Sigorta Tahkim Komisyonu

Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası kapsamındaki taleplerde, dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir (KTK m. 97). Şirket başvuruyu 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa veya verilen cevap talebinizi karşılamazsa dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz. Bu başvuru yapılmadan sigorta şirketine karşı açılan dava usulden reddedilebilir. Yargıtay’ın, bu özel başvuru yolu nedeniyle trafik sigortasına yönelik taleplerde ayrıca dava şartı olarak arabuluculuk aranmayacağı yönünde kararları bulunmaktadır; isteğe bağlı sigortalara yönelik taleplerde ise arabuluculuk şartı ayrıca değerlendirilmelidir. Sigortacı, genel şartlarda sayılan belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren sekiz iş günü içinde limit dâhilindeki tutarı ödemekle yükümlüdür (KTK m. 99).

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı ile yaşanan uyuşmazlıklarda mahkemeye alternatif bir yoldur (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30). Zorunlu sigortalarda şirket tahkim sistemine üye olmasa bile hak sahipleri bu yola başvurabilir. Hakemler dosya üzerinden karar verir; kanun, hakemlerin görevlendirildikleri tarihten itibaren kural olarak dört ay içinde karar vermesini öngörür. Uyuşmazlık miktarına bağlı olarak hakem kararına karşı itiraz, belirli hâllerde de temyiz yoluna gidilebilir. Mahkemeye taşınmış bir uyuşmazlık için ise Komisyon’a başvurulamaz; bu nedenle yol seçimi baştan dikkatle yapılmalıdır.

İbraname ve sigorta şirketiyle yapılan anlaşmalar

Ödeme sırasında imzalatılan ibraname ve sulh belgeleri dikkatle incelenmelidir. Kanuna göre sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m. 111).

Sigortasız veya kaçan araç: Güvence Hesabı

Kazaya sebep olan aracın zorunlu trafik sigortası yoksa, araç tespit edilemiyorsa (örneğin olay yerinden kaçmışsa) ya da çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı ve işletenin sorumlu tutulamadığı bir kaza söz konusuysa, kişilerin uğradığı bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir; sigorta şirketinin iflası gibi hâllerde maddi zararlar da kapsama girer (Sigortacılık Kanunu m. 14). Sigortasız bir aracın verdiği araç hasarı gibi eşya zararları ise kural olarak Güvence Hesabı tarafından karşılanmaz; bu zararlar için sürücüye ve işletene başvurulur. Güvence Hesabı’na da önce yazılı başvuru yapılır; uyuşmazlık hâlinde dava veya tahkim yoluna gidilebilir.

Kaza tespit tutanağı ve kusur raporu

Tazminatın kapsamını belirleyen en önemli unsurlardan biri kusur oranıdır: Sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında ödeme yapar ve zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım trafik sigortasından istenemez (KTK m. 92/g). Kaza tespit tutanağı bu nedenle önemli bir başlangıç belgesidir; ancak tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir. Ceza soruşturmasında savcılık, hukuk davasında ise mahkeme, kusur durumunu bilirkişi incelemesiyle ayrıca belirler. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusura ilişkin değerlendirmesiyle ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m. 74). Bu nedenle kusur raporlarına karşı süresi içinde ve gerekçeli itiraz edilmesi sonucu doğrudan etkileyebilir.

Ceza davası ile tazminat davasının ilişkisi

Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda tazminat sürecinin yanında bir ceza soruşturması da yürütülür. Taksirle yaralama suçu (TCK m. 89) kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m. 73); bilinçli taksir hâlinde ise basit yaralama dışında şikâyet aranmaz. Taksirle öldürme suçu (TCK m. 85) şikâyete bağlı değildir. Ceza dosyasına müşteki veya katılan olarak dâhil olmak, kusur raporuna ve delillere erişim bakımından önemlidir.

Bu aşamada iki hususa dikkat edilmelidir: Taksirle yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m. 253/19). Şikâyetten vazgeçilirken şahsi haklardan da vazgeçildiği açıkça belirtilirse, hukuk mahkemesinde dava açma imkânı ortadan kalkar (TCK m. 73/7). Ceza sürecine ilişkin ayrıntılar için ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Trafik kazasında zamanaşımı ne kadardır?

Motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m. 109). Manevi tazminat talepleri için de TBK m. 72 aynı süreleri ve ceza zamanaşımı kuralını öngörür.

Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu bu suç için daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre tazminat talepleri için de uygulanır (KTK m. 109/2). Yargıtay uygulamasına göre bunun için ceza davası açılmış veya mahkûmiyet kararı verilmiş olması gerekmez. Örneğin taksirle öldürme suçu için Türk Ceza Kanunu’nda öngörülen dava zamanaşımı on beş yıldır. Bununla birlikte uzun sürenin hangi suça göre belirleneceği somut olaya göre tartışmalı olabileceğinden, en güvenli yol iki yıllık süreyi esas alarak harekete geçmektir. Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur.

Trafik kazası aynı zamanda iş kazası olabilir

Kaza; işi gereği araç kullanan veya görevle başka bir yere gönderilen bir çalışanın yolculuğu sırasında ya da işverenin sağladığı bir taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana geldiyse, aynı zamanda iş kazası sayılabilir (5510 sayılı Kanun m. 13). Bu durumda Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sağladığı haklar ve işverenin sorumluluğu da gündeme gelebileceğinden, tüm talepler birlikte planlanmalıdır. İş kazasına ilişkin ayrıntılar için iş avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.