Batman İcra Avukatı

Ödenmeyen bir alacak, karşılıksız çıkan bir çek ya da beklenmedik şekilde gelen bir ödeme emri… İcra hukukunda süreler çoğu zaman günlerle ölçülür ve kaçırılan bir süre, haklı olunsa bile hak kaybına yol açabilir. Batman’da icra ve iflas hukuku alanında çalışan Av. Burak Olcan; alacaklılara takibin başlatılması ve tahsil sürecinde, borçlulara ise itiraz, şikâyet ve dava yollarında hukuki destek sağlar. Batman icra avukatı olarak, Batman icra dairelerindeki ve icra hukuk mahkemesindeki dosyalarınızı UYAP üzerinden düzenli olarak takip ederiz.

Batman’da icra takibi nasıl başlatılır?

İcra takibi, alacaklının icra dairesine takip talebinde bulunmasıyla başlar; talep yazılı, sözlü veya UYAP üzerinden elektronik ortamda yapılabilir (İİK m. 58). Batman’da başlatılan takipler Batman icra dairelerinde yürütülür; bu dairelerin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlar ise Batman Adliyesi’ndeki icra hukuk mahkemesince incelenir. İlçelerdeki dosyalar için hizmet bölgeleri sayfasına bakabilirsiniz. Takip yolu, alacağın dayandığı belgeye göre seçilir:

• İlamlı takip: Mahkeme kararına (ilama) veya ilam niteliğindeki bir belgeye dayanır. Borçluya icra emri gönderilir ve borcu yedi gün içinde ödemesi istenir. Borçlu aynı süre içinde, borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m. 32, m. 33).
• İlamsız (genel haciz yoluyla) takip: Fatura, sözleşme veya adi senet gibi belgelere dayanan ya da belgesiz alacaklarda kullanılır; borçluya ödeme emri gönderilir.
• Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono (emre yazılı senet) ve poliçe için öngörülen özel bir takip yoludur (İİK m. 167 vd.).
• Kira ve tahliye takibi ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip kanunda ayrıca düzenlenmiştir.

Ödeme emrine itiraz etmeyen borçlu, kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunmakla da yükümlüdür; bu yükümlülüğe uyulmaması tazyik hapsi gibi yaptırımlara konu olabilir.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

İtiraz süreleri takip yoluna göre değişir ve tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar:

Takip türü	Ödeme süresi	İtiraz veya başvuru süresi	Kanuni dayanak
Genel haciz yoluyla ilamsız takip	7 gün	7 gün, icra dairesine	İİK m. 60, m. 62
Kambiyo senetlerine dayalı takip	10 gün	5 gün, icra mahkemesine	İİK m. 168
Kira alacağı ve tahliye takibi	Konut ve çatılı işyerinde en az 30 gün	7 gün, icra dairesine	İİK m. 269; TBK m. 315
İlamlı takip (icra emri)	7 gün	7 gün, icra mahkemesine (icranın geri bırakılması)	İİK m. 32, m. 33

Genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66). Kambiyo takiplerinde ise borca veya imzaya itiraz, icra mahkemesi ayrıca durdurma kararı vermedikçe satış dışındaki işlemleri durdurmaz (İİK m. 169, m. 170). Senetteki imza size ait değilse bunu itirazınızda ayrıca ve açıkça belirtmelisiniz; aksi hâlde imza takip bakımından kabul edilmiş sayılır. Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediyorsanız itiraz ettiğiniz miktarı açıkça göstermeniz gerekir (İİK m. 62). Ayrıntılar için icra takibine itiraz rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması

Borçlunun süresinde itiraz etmesiyle duran takibe devam edebilmek için alacaklının itirazı hükümden düşürmesi gerekir. Bunun iki yolu vardır.

İtirazın iptali davası

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir; alacağın varlığı bu davada genel hükümlere göre ispat edilir (İİK m. 67). Borçlunun itirazı haksız bulunursa, talep üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir; takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı da tazminata mahkûm edilebilir. Ticari alacaklar, işçilik alacakları, kira ve tüketici uyuşmazlıkları gibi alanlarda, uyuşmazlığın niteliğine göre bu davadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekebilir (TTK m. 5/A, 7036 s. K. m. 3, HUAK m. 18/B, TKHK m. 73/A).

İtirazın kaldırılması

Takip; imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış borç ikrarı içeren bir senede ya da resmî dairelerin usulüne uygun verdiği bir belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kesin kaldırılmasını isteyebilir (İİK m. 68). Adi senede dayanan takipte borçlu imzayı inkâr etmişse itirazın geçici kaldırılması yoluna gidilebilir (İİK m. 68/a). İcra mahkemesi belgeler üzerinden sınırlı bir inceleme yaptığından bu yol, uygun belgenin bulunduğu dosyalarda daha kısa sürede sonuç verebilir.

Menfi tespit ve istirdat davaları

Borçlu olmadığınızı düşündüğünüz bir alacak için takipten önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilirsiniz (İİK m. 72). Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbirle karar verebilir. Takipten sonra açılan davada ise takip durdurulamaz; ancak teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir. Dava sürerken borcu ödemek zorunda kalırsanız dava istirdat davası olarak devam eder. Borçlu olmadığı bir parayı icra baskısı altında ödeyen kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak paranın iadesini isteyebilir.

Haciz: Neler haczedilebilir, neler haczedilemez?

Takip kesinleştiğinde alacaklı, borçlunun mal, hak ve alacaklarının haczini isteyebilir.

Maaş haczi sınırı nedir?

Maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonrakine geçilmez (İİK m. 83). SGK’dan alınan emekli aylığı ise nafaka borçları ve SGK alacakları dışında kural olarak haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi reddedilir (5510 s. K. m. 93). Haczi yasak mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir (İİK m. 83/a).

Haczedilemeyen mallar

İİK’nın 82. maddesine göre başlıca şunlar haczedilemez:

• Para, altın ve değerli eşya gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve birlikte yaşadığı aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullandığı ev eşyası,
• Ekonomik faaliyeti bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli eşya,
• Borçlunun haline münasip evi; evin değeri fazlaysa, bedelden haline uygun bir kısım kendisine bırakılmak üzere satış yapılabilir,
• Vücut veya sağlık zararları için ödenen tazminatlar ve öğrenci bursları.

Haczedilemeyen bir malın haczedildiğini düşünüyorsanız, kural olarak işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunmanız gerekir.

Kira alacağı ve tahliye takibi

Kira bedelini ödemeyen kiracı hakkında tahliye talepli icra takibi başlatılabilir. Ödeme emrinde kiracıya, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz günlük ödeme süresi verilir (TBK m. 315); kiracı yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m. 269).

• Kiracı itiraz etmez ve süresinde ödeme de yapmazsa kiraya veren, bu sürenin bitiminden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye kararı isteyebilir (İİK m. 269/a).
• Kiracı itiraz ederse kiraya veren, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi talep edebilir. Kiracının ödeme savunması; noterce düzenlenmiş veya onaylanmış belge, kiraya verenin ikrar ettiği belge ya da resmî makbuz gibi belgelerle ispatlanmalıdır (İİK m. 269/c).

İcra mahkemesinin tahliye kararı kesinleşmeden yerine getirilebilir; ancak kararın tefhim veya tebliğinden itibaren on gün geçmesi gerekir (İİK m. 269/c). Kiracı kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmişse kiraya veren, bu tarihten itibaren bir ay içinde icraya başvurarak tahliye isteyebilir (TBK m. 352). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur; ancak ilamsız icra yoluyla tahliye talepleri bu zorunluluğun dışındadır (HUAK m. 18/B). Kira sözleşmesi ve tahliye davaları için gayrimenkul avukatı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Nafaka alacağının icra yoluyla tahsili

Mahkemece hükmedilen nafaka ödenmezse, birikmiş nafakalar ve işlemeye devam edecek aylık nafakalar için mahkeme kararına dayanarak ilamlı icra takibi başlatılabilir. Nafaka alacakları kanunda ayrıca korunur:

• Nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borç ödendiğinde borçlu tahliye edilir (İİK m. 344).
• Kanun yoluna başvurulsa bile nafaka hükümlerinde icranın geri bırakılması için süre verilmez (İİK m. 36).
• Kural olarak haczedilemeyen emekli aylığı, nafaka borcu için haczedilebilir (5510 s. K. m. 93).

Nafakanın belirlenmesi, artırılması veya kaldırılması davaları için boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Borçlu olarak haklarınız nelerdir?

İcra takibiyle karşılaşan borçlunun da kanundan doğan önemli hakları vardır:

• Ödeme emrine süresinde itiraz etmek; kambiyo takiplerinde imzaya, borca veya senedin kambiyo senedi niteliğine karşı icra mahkemesine başvurmak,
• Kanuna aykırı işlemlere karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gitmek,
• Borçlu olmadığını menfi tespit veya istirdat davasıyla ileri sürmek,
• Satış talebinden önce, yeterli malı haczedilmişse ilk taksiti hemen ödeyip borcu en çok üç ayda aylık taksitlerle ödemeyi taahhüt ederek icra işlemlerini durdurmak (İİK m. 111),
• Haczedilemeyen mal ve gelirlerin haczine karşı şikâyette bulunmak.

Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir; bu durumda borçluya çoğu zaman yalnızca menfi tespit veya istirdat davası gibi daha uzun süren yollar kalır. Bu nedenle tebligatı aldığınız gün süreleri hesaplamanız önerilir.

İcra mahkemesine şikâyet

İcra dairesinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması nedeniyle ise her zaman şikâyet edilebilir (İİK m. 16). Usulsüz tebligat, hatalı faiz veya masraf hesabı ve haczi caiz olmayan malların haczi uygulamada sık karşılaşılan şikâyet konularıdır. İcra mahkemesi kararlarına karşı, kanundaki parasal sınır ve istisnalar saklı kalmak üzere tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (İİK m. 363).